18 thành viên đội nữ kì cọ là những bà mẹ, thậm chí có người đã lên chức bà ngoại, cùng nhau đi tuần hàng đêm quanh những con đường nhỏ hẹp của Pateros, một khu thị thành tự trị ở Manila, giúp giới chức phát hiện và ngăn chặn các tay súng bịt mặt từng gây ra nhiều vụ giết người không qua xét xử liên quan đến ma túy.

Không lâu sau khi Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte phát động cuộc chiến chống ma túy từ năm 2016, Pateros xuất hiện những tay súng giấu mặt, thường đội mũ, đeo mặt nạ mà dân địa phương thường gọi là "Băng Đội mũ".

Chỉ trong vòng 8 tháng, "Băng Đội mũ" này đã nổ súng sát hại hơn 60 người bị nghi buôn bán, sử dụng ma túy ở Pateros. Sự lộng hành của biệt đội tử thần này khiến thị trấn khoảng 63.000 người bại trong sợ hãi. Đội nữ kè được lập ra và quyết định tự bảo vệ cuộc sống của họ theo cách này.

"Khi bắt đầu đi cạ, sự máu nóng của chúng tôi trỗi dậy và nỗi sợ hãi biến mất. Lúc đầu, mọi người rất ngại ra ngoài", Jenny Helo, 39 tuổi, người dẫn đầu nhóm kè đi qua các dãy phố, nói. "Khi mọi người thấy được hiệu quả chúng tôi đem lại bằng các cuộc kè quanh khu dân cư, mọi người lấy lại được niềm tin", Helo nói.

Bà Maria Oqueria, 64 tuổi, thành viên đội bằng tự nguyện ở Pateros, Manila, Philippines ngày 27/1. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, các biệt đội tử thần vẫn hoạt động ngoài vòng pháp luật. Trong tuổi cao điểm của cuộc chiến chống ma túy, làng nhàng có 4 vụ giết người liên tưởng ma túy mỗi ngày ở Philippines. Hiện chưa có thống kê chuẩn xác tổng số người bỏ mạng kể từ khi cuộc chiến bắt đầu.

Cảnh sát Philippines tuyên bố đã diệt khoảng 5.400 nghi phạm để tự vệ trong các hoạt động chống ma túy, nhưng các tổ chức nhân quyền cho rằng con số thực tại lớn hơn rất nhiều. Cảnh sát cũng bác bỏ kết tội của các nhà hoạt động nhân quyền rằng các thành viên lực lượng này can hệ đến những vụ giết người bí mật ở Pateros cũng như các khu vực khác ở Manila.

Trong một văn bản gửi Reuters, Salvador Panelo, phát ngôn viên của Tổng thống Duterte, gọi thực trạng trên là điều khó tránh khỏi khi chính phủ Philippines cương quyết chống tù đọng ma túy. Ông nói các trường hợp bị bắn chết đều do buôn bán ma túy, tranh giành địa bàn giữa các băng đảng hoặc muốn "bịt miệng" người cung cấp thông báo.

Những người sống ở Pateros cho biết thị trấn giờ đã an toàn hơn và các tay súng không còn xuất hiện. Helo nói rằng đội nữ phẳng phiu tự phát của cô vẫn chưa biết Băng Đội mũ thực sự là ai, song tin rằng đội cọ đã hoạt động hiệu quả.

"Chúng tôi đã ngăn chặn chúng. Chúng cũng biết chúng tôi ở đây để chiến đấu với những gì chúng làm", Helo nói.

Đại tá Simnar Gran, cảnh sát trưởng Pateros, khen ngợi nhóm nữ kì, cho rằng họ đã kết hợp tốt với cảnh sát địa phương và thị trưởng để thắt chặt an ninh thị trấn. Cảnh sát cũng được lệnh đi cùng đội nữ phẳng phiu mỗi đêm, nhắc nhở mọi người thi hành lệnh giới nghiêm, cấm hút thuốc, đề cao cảnh giác chống tù túng ma túy.

Cảnh sát trưởng Gran còn gợi ý nhân rộng mô hình đội nữ kì cọ ở nhiều nơi. "Họ làm điều này một cách tình nguyện mà không đòi hỏi gì. Họ là những người có tinh thần công dân rất cao", Gran nói.

Mai Lâm (Theo Reuters )